OZHZF

Stłuszczenie wątroby u norek

pobrane 1

 Wątroba jest narządem w którym zachodzą różnorodne procesy chemiczne. Sprawuje ona ważne funkcje  w zakresie metabolizmu białek, węglowodanów, lipidów oraz gospodarki azotowej. Pełni także doniosłą rolę w przemianie energii i procesach detoksykacyjnych, odpowiada za produkcję i wydzielanie żółci i usuwanie z krążenia starych erytrocytów.  Organ ten oczyszcza organizm z toksyn, leków, szkodliwych produktów przemiany materii. Magazynuje glikogen i witaminy, wytwarza czynniki biorące udział w krzepnięciu krwi. Wszystkie substancje drobnocząsteczkowe, wchłonięte w jelicie, przedostają się żyłą wrotną do wątroby.

Wątroba wpływa na utrzymanie stałego poziomu glukozy we krwi. Jest to możliwe dzięki jej zdolności do magazynowania go w postaci glikogenu. Jest to jedyny narząd, który ma zdolność okresowego przechowywania i oddawania do krwiobiegu wolnej glukozy.

Wątroba pełni bardzo ważne funkcje w zakresie metabolizmu lipidów. Ułatwia ich trawienie i wchłanianie dzięki emulgującym właściwościom żółci.  Dysponuje enzymami umożliwiającymi syntezę kwasów tłuszczowych, triacylogliceroli oraz fosfolipidów, a także syntezę cholesterolu.

Komórki wątroby (hepatocyty) mają zdolność syntetyzowania lipoprotein osocza, jak również biorą udział w ich przekształcaniu. Jest w nich syntetyzowana frakcja VLDL składająca się przede wszystkim  triacylogliceroli, cholesterolu oraz apolipoprotein. Jeżeli nastąpi zachwianie równowagi między syntezą tracylogliceroli a ich wydzielaniem we frakcji VLDL, to następuje ich spichrzanie, a w konsekwencji stłuszczenie wątroby. Przyczyną tego stanu jest zwiększenie ilości wolnych kwasów tłuszczowych w osoczu na skutek np. mobilizacji lipidów z tkanki tłuszczowej podczas odchudzania lub głodówki, diety o dużej zawartości tłuszczów i innych czynników. Kwasy te są w dużych ilościach wychwytywane przez wątrobę. Przy wzmożonym napływie kwasów tłuszczowych nie nadąża synteza lipoprotein w wątrobie. Różnym stanom patologicznym w organizmie może towarzyszyć upośledzenie lub blokada wytwarzania lipoprotein osocza. Powstaje wówczas stłuszczenie wątroby.

W badaniach na norkach obserwowano stłuszczenie wątroby wywołane niedoborem choliny. Cholina jest składnikiem fosfolipidów potrzebnych do syntezy lipoprotein. Nazwano ją czynnikiem lipotropowym. Jej niedobór może być spowodowany brakiem labilnych grup metylowych, których dostarczają aktywne cząsteczki metioniny.

-Gdy zdolności przetwarzania tłuszczu przez wątrobę ulegają przekroczeniu dochodzi do jego kumulacji i stłuszczenia narządu.

-Podczas odchudzania lub głodzenia tłuszcz jest uruchamiany z organizmu jako główne źródło energii.

-Zmiany w wątrobie mogą wynikać z jej funkcji metabolicznych lub być następstwem chorób zakaźnych lub nieinfekcyjnych toczących się w innych narządach.

- W doświadczeniach przeprowadzanych na norkach wystarczyła 3 dniowa głodówka aby uzyskać umiarkowane stłuszczenie wątroby. Wprowadzenie prawidłowego żywienia pełnowartościową karmą powodowało powrót wątroby do prawidłowego stanu.

Objawy stłuszczenia wątroby:

Spadek apetytu, wychudzenie, ciemny smolisty kał w wyniku trawienia krwi pochodzącej z wrzodów żołądka.

 Dochodzi do nasycenia hepatocytów tłuszczem, niewydolności wątroby i śmierci.

 

Zmiany sekcyjne:

Znacznie powiększona wątroba o żółtej barwie, zaokrąglonych brzegach i kruchej strukturze. Krwawienie w żołądku. Często występuje żółtaczka oraz bladość nerek - które też ulegają wysyceniu tłuszczem.

 

Okresy sprzyjające:

-Tucz jesienny - duże otyłe samce są szczególnie podatne, dochodzi do odkładania dużych ilości tłuszczu trzewnego i podskórnego w przygotowaniu na zimę. Nadmierne zatuczenie jest niekorzystne z punktu widzenia stada podstawowego, które musi zostać następnie poddane odchudzaniu podczas przygotowania do okresu rozrodu.

- Odchudzanie stada podstawowego - dochodzi do mobilizacji tłuszczu zgromadzonego w organizmie do celów energetycznych.

-Stres podczas ciąży oraz późna laktacja - gdy dochodzi do mobilizacji rezerw tłuszczu do produkcji mleka.

Czynniki sprzyjające:

- Niezbilansowane i nieregularne żywienie, ekstremalnie zatuczone zwierzęta oraz predyspozycje genetyczne do tego schorzenia. Większość norek ,u których rozwija się stłuszczenie wątroby jest otyła. Duży udział tłuszczu w organizmie nasila insulinooporność, która sprzyja występowaniu stłuszczenia wątroby.

- Niski poziom białka w diecie i niedobory aminokwasów. Zbyt niski poziom białka w diecie w stosunku do zapotrzebowania na danym etapie produkcji będzie utrudniał mobilizację tłuszczów (triglicerydów) i wydzielania ich do krwioobiegu w postaci lipoprotein o bardzo niskiej gęstości (VLDL)

-Wysoki poziom tłuszczu w karmie i niedobory niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, w szczególności omega-3.

- Nadmiar węglowodanów w karmie

-Niedobory witamin z grupy B, metioniny, choliny, witaminy E i Selenu

-Złej jakości  karma (obecność toksyn bakteryjnych, mykotoksyn, zjełczałych tłuszczów, nadmiar miedzi) - zatrucia ujemnie wpływają na organizm norki a tym samym przemiany zachodzące w wątrobie.

- Nadmierne karmienie zwierząt  na przełomie września i października może doprowadzić do braku łaknienia z powodu "przekarmienia" - ważne jest wówczas aby zwierzęta ponownie zaczęły jeść.

- Stres

Profilaktyka:

-Nie istnieją żadne skuteczne metody leczenia tego schorzenia, więc bardzo istotna jest profilaktyka i wspomaganie funkcji wątroby przez różne dodatki żywieniowe.

- Karmienie zbilansowane jakościowo i ilościowo.

-Podczas tuczu norki należy karmić intensywnie, ale należy unikać przekarmienia. Zbyt dużo podaż karmy może spowodować, że zwierzęta przestaną ja pobierać.

- Leczenie schorzeń, którym towarzyszy spadek apetytu i biegunka.

-Regularne i zrównoważone karmienie - łagodne zmiana dawki pokarmowej przy odchudzaniu lub tuczeniu.

-Rezygnacja z bardzo otyłych zwierząt do celów hodowlanych

Suplementacja wspomagająca funkcjonowanie wątroby:

- Cholina - wchodząca w skład fosfatydylocholiny, wspomaga z syntezę i uwalnianie lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL) przez wątrobę.

-Metionina, Betaina - dawcy grup metylowych, biorących udział w procesie odtruwania

- Ostropest plamisty (Silybum marianum) zawiera ok. 2,5 % czynnych związków chemicznych zwanych sylimaryną. Wykazuje działanie ochronne, lecznicze i regenerujące komórki wątrobowe

- Witaminy z grupy B-Complex

-Witamina E z Selenem.

- Wyciąg z karczocha

- Dextroza

- L-Karnityna

Lek. Weterynarii

Piotr Oreńczak

  • Odsłony: 616

Rany - Zapobieganie i leczenie

d norka5

Rany - Zapobieganie i  leczenie

Pogryzienia są sygnałem obniżonego dobrostanu, nie da się całkowicie im zapobiec, ale można ograniczyć częstotliwość ich występowania przez odpowiednie zarządzanie. Powstałe rany wiążą się z cierpieniem zwierząt, jak również obniżeniem ostatecznej wartości futra na giełdzie. Przyczyn agresji jest wiele, a stopień tego zjawiska różni się pomiędzy poszczególnymi fermami, a nawet w skali jednej hodowli na, przestrzeni lat.

Przyjmuje się, że rany powstałe u lisów i norek w wyniku urazu, pogryzienia lub innych okaleczeń  – są zakażone. Takie rany goją się bardzo trudno, a nieleczone często prowadzą do ogólnej infekcji i śmierci. Bakterie najczęściej infekujące rany są to  gronkowce , Staphyococus Intermedius, S.aureus, koagulazo ujemne  paciorkowce, a także E.Coli , Proteus spp.,  Pseudomonas spp. Każde chore lub ranne zwierze musi być niezwłocznie leczone i odizolowane. Należy zadbać o dostęp do świeżej karmy i wody.

Problem pogryzień w mniejszym lub większym stopniu występuje przez cały rok, ale możemy wyróżnić okresy zwiększonego występowania:

1. Czerwiec - 4-6 tydzień życia młodych do momentu odsadzenia.

Pogryzienia  pod koniec laktacji i w okolicach rozsadzenia dotyczą głównie przedniej części ciała i głowy.

Zbyt późne rozsadzenie, szczególnie dużych gniazd, nasila ten problem, natomiast jeżeli samica jest agresywna młode zabieramy wcześniej.

Konkurencja o karmę wśród szczeniąt powoduje walki, dlatego karmimy do woli 3-4 razy dziennie.

Bardzo ważny w tym okresie jest stały dostęp do wody. Nawet krótkotrwały jej niedobór nasila występowanie agresji.

Chłodna i deszczowa wiosna powstrzymuje młode przed wychodzeniem z kotnika i uczeniem się picia ze smoczków na tyle klatki, w praktyce nasila to problem z nawodnieniem zwierząt, a także nasila występowanie kamieni moczowych szczególnie u szczeniąt samców . Należy dopilnować, aby karma była odpowiednio rozwodniona.  W tym okresie dobrze sprawdzają się dodatkowe poidełka, a nawet systemy pojenia w kotnikach. 

Podczas laktacji często dochodzie do zapalenia gruczołu mlekowego, w wyniku czego następuje  spadek produkcji mleka. Głodne młode wygryzają rany w podbrzuszu matki i walczą między sobą. 

2. Przełom września/października, aż do ponownego rozsadzenia

Okres ten to wzrost poziomu pogryzień.  Głównie dotyczy on samic, a pogryzienia zlokalizowane są przede wszystkim okolicy ogona i jego nasady.

W celu podjęcia prawidłowego leczenia każdą ranę należy ocenić  zwracając uwagę na miejsce jej lokalizacji, wielkość, głębokość i stopień zanieczyszczenia. Należy również sprawdzić stan ogólny i apetyt.   Leczenie powinno być przeprowadzone przez lekarza weterynarii i należy je kontynuować przez kilka dni, aż do wyzdrowienia.

PODSTAWOWY SCHEMAT LECZENIA RAN:

  1. Higiena - umycie ran zanieczyszczonych  letnią wodą  z mydłem lub roztworem fizjologicznym, a następnie ich osuszenie.

Zabieg ten przyśpiesza gojenie oraz powoduje powstanie mniejszej blizny  –  poprawiając tym samym jakość skórki.

  1. Injekcja  antybiotyku.

Stosuje się w przypadku głębokich oraz ropiejących ran. Dobór antybiotyku powinien być zrobiony po określeniu oporności antybiotykowej bakterii występujących na fermie. Częstotliwość podawania dobiera się w zależności od zaleceń producenta. Dostępne są preparaty o przedłużonym działaniu: na przykład oparte na bazie amoksycyliny.

  1. Injekcja środka przeciwbólowego codziennie przez kilka dni.

Rozległym ranom często towarzyszy ból powodujący  zwiększenie poziomu hormonów stresu. Dochodzi do spowolnienia gojenia się rany oraz pogorszenia samopoczucia zwierzęcia, a tym samym spadku apetytu i przyrostów.

  1. Stosowanie powierzchniowo na skórę środka antyseptycznego. Mamy też do dyspozycji spraye oparte na bazie antybiotyku (z reguły oksytetracykliny), srebra koloidalnego lub aluminium. Preparaty te stosujemy bezpośrednio na ranę po  wcześniejszym jej oczyszczeniu.

Dodatkowe zalecenia:

Małe powierzchowne rany -  spray przynajmniej raz dziennie aż do wyleczenia.

Duże głębokie rany -  spray + antybiotyk + środek przeciw bólowy aż do wyleczenia.


W przypadku rozległych ran do odsłonięcia fragmentów kości lub gdy obejmuje oko i oczodół - zwierze usypiamy. Jeżeli trzydniowe leczenie nie przynosi efektu, a stan zdrowia nie ulega poprawie należy zwierzę uśpić.

Izolacja  rannych  zwierząt powyżej 10 tygodni życia– również wskazana, lecz nie konieczna przy małych powierzchownych ranach.  Tworzenie szpitali w celu umieszczania w nich chorych zwierząt ułatwia obsłudze codzienną ich obserwację, a także w razie konieczności leczenie. Biorąc pod uwagę błędy ludzkie -  znacznie łatwiej jest przeglądać chore zwierzęta zgrupowane w jednym miejscu, niż porozrzucane po pawilonach na całej fermie. Odizolowane osobniki  sprawdzamy codziennie w celu oceny efektu stosowanych zabiegów. W przypadku odsadzania młodszych rannych zwierząt robimy to w grupach, gdyż pozostawione pojedynczo nie będą w stanie same się ogrzać.

 Pozostawienie pogryzionych zwierząt z rozległymi ranami w klatce z innymi norkami znacznie utrudnia prowadzenie leczenia, gdyż rana często jest przez nie często naruszana. Podczas gojenia ważna jest higiena,  zmniejsza ona ryzyko wtórnego zakażenia. Zwierzęta odsadzamy do czystych, zdezynfekowanych klatek z trocinami w kotniku, oraz dostępem do słomy oraz świeżej wody i karmy. Higiena na fermie,  regularna dezynfekcja, utrzymanie czystości w kotniku i klatce to niezbędne warunki poprawy dobrostanu zwierząt.

 

Czynniki mające wpływ na występowanie pogryzień wśród zwierząt futerkowych:

-cechy osobnicze (genetyczne), selekcja hodowlana eliminujemy z hodowli agresywne zwierzęta – dzięki temu można znacznie zredukować występowanie tych niepożądanych form zachowań,

- regularne karmienie pełnowartościowa karma i stały dostęp do świeżej wody. Zbyt niski poziom białka – podstawowego materiału budulcowego tkanek spowalnia gojenie się ran. Niedoborowa karma zwłaszcza jeżeli chodzi o  witaminy z grupy B nasila występowanie agresji, a także hamuje procesy gojenia ,

-zabawki w klatkach kawałki sznurka, drewienka, rury, stały dostęp do dobrej jakości słomy, zmniejszają częstotliwość pogryzień,

-nerwowość i  zagęszczenie – zbyt mała powierzchnia na jedno zwierze w klatce, rywalizacja o domek wykotowy . W naturze norki występują samotnie więc w grupach będą konflikty. Wieloletnia hodowla i selekcja wiele poprawiła w temacie socjalizacji  Wśród osobników trzymanych w grupach ilość pogryzień jest większa w stosunku do par składających się z samca i samicy. W polskich warunkach stosujemy system chowu grupowego, w tym przypadku ważny jest rozkład płci w klatce pozwalający utworzyć pewną hierarchię.  Z tego  właśnie powodu zwierzęta, które złapano na fermie po ucieczce  nie mogą być wsadzone do dowolnej klatki, gdyż spowoduje to zaburzenie ustalonej pomiędzy zwierzętami  pozycji  i będzie powodowało agresję.

-rozsadzanie zwierząt najlepiej rodzinami - tworzymy grupy składające się z 3-4 samiczek lub 2-3 samców z 1 samiczką. 2 samiczki nie mogą siedzieć razem, dochodzi do rywalizacji i licznych pogryzień.

   Ostre fragmenty słomy oraz kości szczególnie drobiowych mogą powodować rany w obrębie jamy ustnej. Dochodzi do infekcji, ropni i obrzęków w obrębie głowy. Podczas obróbki futra miejsca po zagojonych ranach ulegają łatwiejszemu rozerwaniu szczególnie  gdy znajdowały się w okolicy pleców i karku. Wśród zwierząt trzymanych pojedynczo może dochodzić do samo ogryzania włosa, które w niektórych przypadkach może prowadzić do okaleczeń, powstawania ran, które łatwo ulegają zakażeniom.

Źródła:

Podstawy hodowli lisów i norek. Profilaktyka i zwalczanie chorób - Zdzisław Gliński, Krzysztof Kostro

Sår hos mink: nyt forskningsprojekt skal udvikle et værktøj, der kan danne fagligt grundlag for vurdering af sår i praksis - Anna Jespersen ; Anne Sofie Vedsted Hammer ; Henrik Elvang Jensen ; Peter Foged Larsen

Norka – Tom 1 – Opieka , Pozyskanie skór; Wydawca: Kopenhagen Fur

 

Lek. Weterynarii

Piotr Oreńczak

  • Odsłony: 529

Żywienie norek w okresie kształtowania zimowej okrywy włosowej

images large 512 230 170 adaptive jpg

W sierpniu kończy się wzrost somatyczny młodych norek. W tym też miesiącu zaczyna się u nich wymiana letniej okrywy włosowej na zimową.

Żywienie norek od września do okresu pozyskania skór związane jest z przyrostem masy ciała, a zwłaszcza tkanki tłuszczowej, i wzrostem zimowego futerka. Zwierzęta w tym okresie żywimy intensywnie – „do woli” uważając jednocześnie, aby nie straciły apetytu.

Jesienią stosujemy głównie surowce średnio tłuste i tłuste, takie jak : jelita drobiowe, korpusy, skórki, głowy wnętrzności ryb tłustych itd. W tym okresie, a nawet już w sierpniu, powinno się zapewnić zwierzętom więcej biotyny, aby wymiana okrywy przebiegała sprawniej. Obserwujemy też większe zapotrzebowanie młodych zwierząt na metioninę, witaminę B1 oraz cynk, najlepiej w postaci chelatu. Dodatek 300-400 g metioniny na jedną tonę karmy jest wystarczający. Zastosowanie powyższych dodatków pozwoli nam uzyskać dobre jakościowo futra i zminimalizować odsetek skór uszkodzonych.

Tak jest przez cały rok, a zwłaszcza jesienią, stosujemy do karmy dodatek oleju roślinnego lub rybnego  (do 2 proc.), który pokryje zapotrzebowanie zwierząt na niezbędne wielonienasycone kwasy tłuszczowe : linolowy i linolenowy. Dodatek tłuszczu roślinnego lub rybnego zapobiega łamliwości włosa, a okrywie włosowej nadaje pożądany połysk.

Energetyczność 1 kg  karmy w tym okresie powinna kształtować się na poziomie 1820-1900 EM, przy udziale EM z białka 28-32 proc. I tłuszczu 55-60 proc. (tabela) . Przy tak tłustym żywieniu konieczne jest podawanie okresowo chlorku choliny (600-700 g/t), aby zachować ciągły apetyt u zwierząt; w praktyce hodowlanej na dwa tygodnie przed okresem pozyskania skór obniża się energetyczność karmy o 200 kcal EM/1kg, aby pobudzić zwierzęta do jeszcze większego pobierania karmy. Można wtedy zastąpić 10-20 proc. Surowców tłustych surowcami chudymi. Dobrze jest też zwiększyć o 2-3 proc. Udział surowców bogatych w węglowodany.

Chociaż zbliża się do końca cyklu hodowlanego, w dalszym ciągu należy zwrócić uwagę na stan sanitarno-weterynaryjny używanych surowców. Skarmianie tzw. Niepewnych pasz przed okresem pozyskania sków z reguły kończy się przynajmniej zahamowaniem pobierania karmy, a często zwiększoną liczbą upadków. Pogarsza się status zdrowotny wszystkich zwierząt, również tych, które pozostają do hodowli na następny sezon.

12000066 1501650310133731 572965151 n

Źródło :

„Zwierzęta Futerkowe nr 10/2015”

  • Odsłony: 591

Upały na fermie

upal

Norki są wrażliwe na wysokie temperatury, które pojawiają się w miesiącach letnich. Podczas upałów na fermach notuje się podwyższone upadki , a w wyniku spadku apetytu, zwierzęta jedzą mniej, następuje spowolnienie wzrostu, co przekłada się na mniejszy rozmiar futra i gorszą jakość okrywy włosowej, a w ten sposób niższą cenę aukcyjną.

Problem ten w większym stopniu dotyczy ciemnych odmian barwnych, a w szczególności dużych samców. W wyniku przegrzania organizmu zwierzęta tracą apetyt, są ospałe i osłabione, wzrasta temperatura ciała, oddech ulega przyśpieszeniu . Może wystąpić udar cieplny, pojawić się obrzęk mózgu i płuc oraz zwyrodnienie mięśnia sercowego. Objawy rozwijają się szybko, zwierzęta popadają w śpiączkę i następuje śmierć.

  • Odsłony: 564

Czytaj więcej

© CreateVision.pl. All rights reserved